HARFLERE YASAK!

Türkiye bir yasaklar ülkesi... Bu ülkede örneğin bir Kürt vatandaş, yeni doğan çocuğuna Kürtçe dilinde bir isim vermeye kalktığında bu yasaktır! Bu konuda yaşananlar kamuoyuna şu veya bu şekilde, çeşitli örneklerle yansıdı, yansıyor. Örneğin, televizyonlarda "Berivan" dizisi yayınlanırken çocuğuna "Berivan" ismini takmak isteyen ana-baba nüfus müdürlüğünden karakollara taşındı, çeşitli işkencelere maruz kaldı, mahkemelerde süründürüldü, tehdit ve zorbalıklarla karşılaştı.
Türkiye'de "Berivan" örneği münferit bir örnek değildi. Bu ülkede Kürtçe isim konulmasında sistematik bir yasak vardı. "Keyfiyete bağlı" bir yasaktı bu: Nüfus memurları ya da isim değişikliği için başvurulan mahkemeler, duruma göre, ya konmak istenen isme izin vermiyor ya da başka zaman izin verilmeyen isimlere de izin veriyordu... Kimi zaman: "Türk dilinde bulunmayan, birbiri ile zıt anlamlar içeren, milli kültüre, ahlâk kurallarına, örf ve adetlere uygun düşmeyen isimlerin" kullanılamayacağı gerekçesi ileri sürülerek isimler yasaklanıyor, kimi zaman "O yörede o kadar Mızgin isminde kayıt varki, hangisini yasaklayacaksınız." denilerek serbest bırakılıyordu.
Bu keyfiyet varolduğu sürece isim konusundaki sorun ortadan kalkamazdı... Kalkmadı da! Bir çok kez gündeme geldi. İnsanlar mağdur edildi.
TC'nin Kopenhag Kriterleri'ne uyum yasalarını çıkarma sürecinde 6. ve 7. paketin meclisten geçmesiyle isim koyma yasağı kalktı! Ama kağıt üzerinde!

GEREKÇE ÇOK!

Kağıt üzerinde kalkan yasağın uygulanmaması için gerekçe çoktu... Örneğin: "Ancak ahlâk kurallarına uygun düşmeyen veya kamuoyunu inciten adlar konulmaz."dı!!! (6. pakette nüfus yasasının 16. maddesinin 4/2 fıkrasının değiştirilmiş biçiminden)
Peki bunu kim ve nasıl belirleyecekti? Tabii ki Türk devletinin, görevini bilen memurları... Memurun yorumuna kalmış! Yani keyfiyet devam edecekti!!!
Paketlerin Meclis'ten peşpeşe çıkmasına rağmen isim yasaklarının devam etmesi, AB'ci kesimin de itirazlarının yükselmesine yol açtı. (Bunların da esas meselesi özgürlüklerin elde edilmesi değil, AB'ye üye olabilmek için yasaların "uygulanmasının" gerekirliği meselesi idi!)

X, W, Q YASAK!!!

Bu tartışmalar içinde İçişleri Bakanı Aksu, 24 Eylül 2003 tarihinde, 81 ilin valiliklerine gönderdiği bir genelge ile yeni bir sınır çizdi:
"Genel ahlâk kurallarına aykırı olmamak, kamuoyunu incitici yanı bulunmamak ve Türk alfabesine uygun olma koşulu" ile istenen isim konabilecekti!
İçişleri Bakanı'nın bu genelgesinde yeni olan şey "Türk alfabesine uygunluk" koşuludur. Genelgeye göre Türk alfabesinde yer almayan harfleri içinde barındıran isimlere izin yoktur, yasaktır! Bir başka deyişle, X, W, Q harfleri Türk alfabesinde yok diye Xalit, Welat, Ciwan, Xebat, Xelil, Feqi, Beriwan, Bedirxan... gibi isimler yasaklanmıştır.
Bu yasağa karşı çocuklarına Kürtçe isim takmak isteyenler yeni bir kampanya başlattılar: Kürtçe isim kampanyası... Bu kampanya, kampanyaya damgasını vuran düşünce sistem içi, reformist bir düşünce de olsa, haklı bir kampanyadır. En basit ve doğal bir demokratik hak için yürütülmek zorunda kalınan bir kampanyadır.
Kampanyanın başlaması sonrasında isim değişikliği vs. nedenlerle mahkemelere yapılan başvurular "yetkisizlik" gerekçesi ile geri çevrildi, çevriliyor. Kimi yerlerde dilekçeler verilirken polis devreye giriyor; tutuklanmalar yaşanıyor. Bu arada Türk hakim sınıfları ve medya da sorunu, Q, X, W harflerinin Türk alfabesinde olmadığı, bu yüzden de bu harfleri içeren isimlerin yazılmasının mümkün olmadığı; Türk alfabesinin ise 3 Kasım 1928'de çıkarılan 1353 sayılı "Yeni Türk Harflerinin Tatbiki Hakkında Kanun" tarafından belirlendiği ve bunun değişemeyeceği tartışmasına yönlendirerek açık bir çarpıtmaya gittiler.
Bu noktada tartışmanın özü Türk alfabesinin değiştirilmesi veya değiştirilmemesine çekilmesi değil; Türk milletinden olmayan, kendi anadiline ve alfabesine sahip olanların özgür olup olmamasıdır. Yani başka kelimelerle ifade edilirse sorun, somut olarak Kürtlerin Kürt alfabesindeki harfleri kullanma özgürlüğünün olup olmadığıdır. Sorun budur. (Açık olan o ki, bu özgürlük de ancak mücadeleyle kazanılacaktır!)
Diğer yanıyla Türk alfabesinde W, Q, X harflerinin "olmaması" gerekçesi tamamen düzmece bir gerekçedir.
Bugün Türkiye'de televizyonda yayınlanan bilumum şov programlarının isimleri "SHOW" biçiminde yazılıyor. "İbo ShoW", "Hülya Avşar ShoW", "Türüt ShoW... gibi...
"W" internet dilinde vazgeçilmez harflerden birisidir, kullanılıyor. "WWW yazılmaksızın herhangi bir siteye girmek mümkün değil!
Örneğin Q ile bir kimya veya bir matematik denklemi/sorusu isimlendirilebiliyor da, Qazi ismi yazılamıyor...
Örneğin "W" harfi ile WC yazılıyor da Welat ismi yazılamıyor!!!
Örneğin "X" harfi çarpı işareti olarak kullanılıyor da bu harfle Xezal yazılamıyor!!!
Daha birçok örnek vermek mümkün... Ama sorunun teknik imkânsızlıklar sorunu değil, siyasi yasaklar sorunu olduğunu göstermek için bu kadar yeter!
Yasaklar Türkiye'sinde yasaklarla yüzyüze gelenlerin yasaklara karşı mücadelesi haklıdır, meşrudur. Bu bilinçle yasaklara karşı çıkmak, özgürlükleri kazanma, varolan özgürlükleri genişletme mücadelesini yükseltmek gerekiyor.

>>Yasaklı harfler ülkesi: Türkiye! <<